Cân I Gymru 2021

Daeth cystadleuaeth Cân I Gymru 2021 eleni o Ganolfan Mileniwm Cymru yng Nghaerdydd. Oherwydd cyfyngiadau y cyfnod clo, ‘doedd yna ddim cynulleidfa fyw, ond cafwyd cynulleidfa rithiol yn y cefndir, drwy gyfrwng galwadau fideo, gyda rhai yn cael eu holi a thynnu eu coes gan y cyflwynwyr Elin Fflur a Trystan Ellis-Morris. Roedd y gystadleuaeth hefyd ar Facebook Live, ac yn bosibl cyfrannu barn ar y cyfryngau cymdeithasol drwy gyfrwng yr hashnod #CiG2021. Cafodd y gwylwyr bleidleisio ar y ffôn am eu hoff gân.

Cafwyd 96 cân eu hystyried, gyda’r panel yn dewis wyth i fynd trwodd i’r rownd derfynol. Y panel oedd:

Osian Huw Williams, cynhyrchydd a canwr y band Candelas; Delyth Jenkins, o’r grwp gwerin Calan; Tara Bethan, actores a chantores; a’r canwr Huw Chiswell. Delyth yn dod a’i gwybodaeth a phrofiad o’r byd canu gwerin, Tara a’i phrofiad o’r byd adloniant, ac Osian a Huw fel cyn-enillwyr Cân i Gymru.

Yr wyth cân amrywiol iawn a berfformiwyd oedd:

Teitl Y Gân	Cyfansoddw(y)r	Perfformiwr
Y Goleuni	Mari Mathias	Mari Mathias
Siarad Yn Fy Nghwsg	Melda Lois Griffiths	Leri Ann
Fel Hyn ‘Ma Byw	Huw Ynyr	Huw Ynyr
Y Bobl	Daniel Williams	Lily Beau
Dwy Lath Ar Wahan	Roger Llywelyn Henderson a Sian Charlton	Angharad Brinn
Yr Arlywydd	Steve Williams	Steve Williams
Hwyliau Llonydd	Melda Lois Griffiths	Melda Lois Griffiths
Bach O Hwne	Morgan Elwy Williams	Morgan Elwy Williams

Gallwch wrando ar y caneuon ar sianel S4C ar YouTube, a bydd y rhaglen ar gael i’w wylio ar S4C Clic am beth amser – https://www.s4c.cymru/clic/programme/817174129

Mae dipyn o wybodaeth am yr awduron a chefndir i’r caneuon ar wefan S4C – http://www.s4c.cymru/cy/adloniant/cn-i-gymru/

Y caneuon ddaeth i’r brig yn y diowedd oedd:

Cyntaf: Bach O Hwne (Tlws, a gwobr o £5,000)

Ail: Fel Hyn Mae Byw (gwobr o £2,000)

Trydydd: Siarad Yn Fy Nghwsg – (gwobr o £1,000)

Morgan Elwy Williams ganodd y gân fuddugol, sef “Bach O Hwne”. Mae Morgan Elwy yn dod o Tan Y Fron, ger pentref Llansannan yn Sir Conwy. Astudiodd ym Manceinion cyn mynd i weithio fel athro Ffiseg rhan amser yn Llundain, lle mae’n byw hefo’i gariad, Mared. Mae’n gyfarwydd i ni eisoes fel aelod o fand Y Trwbz, gyda Jacob Elwy a Mared Williams.

Yr haf dwaethaf, bu’n arbrofi hefo rhiddmau cerddoriaeth reggae, sy’n debyg o arwain at albwm o ganeuon reggae Cymraeg ymhen ychydig wythnosau. Mae eisoes wedi rhyddhau un sengl “Aur Du A Gwyn” eleni ar label Bryn Rock Records, y gellir ei chlywed ar y platfformau ffrydio fel Spotify.

Fe gawsom glywed yn ystod y rhaglen fod Morgan wedi cyfrannu aren i’w chwaer Mali y llynedd – anrheg Nadolig ardderchog i’w chwaer, fel y dywedodd Morgan ar y rhaglen. Felly bydd enill y gystadleuaeth hon yn siwr o ychwanegu at hapusrwydd y teulu.

Cân reggae hapus, ysgafn, fachog yw Bach O Hwne, y byddwch yn siwr o’i chanu am weddill y flwyddyn (chwilen clust i nifer mae’n siwr – dwi’n methu stopio clywed swn hapus, syml y gân!). Fel y byddech yn ei ddisgwyl, ‘roedd llawer o bobl am wybod beth yn union oedd yr ‘hwne’ – yn ôl yr awdur, gall olygu beth bynnag sy’n gwneud chi’n hapus, beth bynnag y mynwch mewn gwirionedd. Dyma ddyfyniad o wefan S4C am gefndir y gân:

“Mae neges y gân yn weddol syml. Mae elfen o gyfeillgarwch yn y geiriau, a phan ddaw’r amser i gymdeithasu eto, fe fyddwn yn gallu rhannu ein cariad a gofalu am ein gilydd unwaith eto. Rydym hefyd yn rhannu’r pethau cyffredinol megis arian a ffonau symudol ac unrhyw beth ble mae ffrindiau yn y cwestiwn, rydym o hyd yn rhoi ‘Bach o Hwne’ pob tro.”

Mae’r gân yn Gân Yr Wythnos ar Radio Cymru yr wythnos hon. Wrth gwrs, bu’n rhaid i Aled Huws ofyn yn ddireudus i’w wrandawyr “A phwy gafodd dipyn bach o hwne dros y penwythnos?” ar ddechrau ei raglen heddiw!

Rhaid dweud fy mod wedi mwynhau y gystadleuaeth yn fawr iawn eleni. ‘Roedd tyna amrywiaeth mawr o ganeuon sy’n dangos cyfoeth a safon y talent cerddorol sydd gennym yng Nghymru ar hyn o bryd.

Gallwch ddilyn hanes cystadleuaeth Cân I Gymru ar y Wicipedia Cymraeg ar https://cy.wikipedia.org/wiki/C%C3%A2n_i_Gymru a’r wefan swyddogol ar https://www.s4c.cymru/cy/adloniant/cn-i-gymru/