Cambrian.

Cwmni recordiau Cymraeg, o Bontardawe, Abertawe, a sefydlwyd gan Josiah Jones (“Joe Cambrian”)  yn 1967.

Bu Josiah Jones yn gweithio rhywfaint i gwmniau  Qualiton a Teldisc cyn hynny yn ogystal, cyn gadael Teldisc yn 1967 i gychwyn cwmni Cambrian.

Daeth Cambrian yn ran o grwp Decca yn 1974, gyda recordiau i’w gweld ar label Cambrian tan tua 1980.

Bu iddynt gyhoeddi tua 120 o LPs, 90EP a thua 45 sengl, yn ol y drefn rhifo. A chopiau ar gaset o rai ohonynt, er bod y rheini yn fwy prin. Recordiau Cymraeg oedd cynnyrch pennaf y cwmni, ac ambell i record Saesneg gan unigolion a grwpiau o Gymru.

Llun o glawr un o recordiau Hogia Llandegai.
Clawr un o recordiau Hogia Llandegai

Bu i’r cwmni ryddhau recordiau Cymraeg gan Mary Hopkin, gafodd gryn lwyddiant yn y byd pop Saesneg. Rhyddhawyd recordiau gan enwogion eraill o Gymru, fel Tony ac Aloma, Iris Williams, Yr Hennessys, Max Boyce a Hogia Llandegai.

Fel nifer o gwmniau eraill y cyfnod, roedd adnoddau recordio yn eithaf cyntefig ar adegau, ac yn aml wedi eu recordio mewn llefydd fel Neuadd Pritchard Jones ym Mangor mewn amser byr iawn o gymharu a sesiynnau recordio modern. Mae’n debyg fod recordiau Cymraeg y cwmni ar y pryd yn gwerthu yn y miloedd – gallwch gredu hynny wrth fynd i chwilio am recordiau mewn siopau elusen, os oes yna recordiau Cymraeg yno o’r gwbl, mae’n siwr y bydd yna rai gan gwmni Cambrian! Dywed rhai mai ychydig o wybodaeth gwerthiant na breindal a gafwyd gan yr artistiaid ar adegau (yn ôl Hefin Wyn yn ei lyfr “Be Bop a Lula’r Delyn Aur”, Y Lolfa 2002, beth bynnag)

Mae’n bosibl dod o hyd i ddwy fersiwn o rai o’r recordiau 7 modfedd, un hefo label las, a’r llall hefo label felen neu wen (nodyn i gasglwyr!), ac ambell i label sengl goch o’r cyfnod Decca.

Am gyfnod gymharol fyr, roedd yna is-label o’r enw Glenwood.

Er bod y rhan fwyaf o recordiau y cwmni hefo’r twll canol arferol ar gyfer senglau ac Eps, roedd gan rai o’r recordiau a wasgwyd gan Phonodisc y tyllau mawr a gysylltir â recordiau jukebox (gwelwch y llun isod).

Enghraifft o gloriau papur rhai o'r senglau.
Enghraifft o gloriau papur rhai o’r senglau, ac yn dangos y canol Jukebox.

Wrth edrych drwy fy nghasgliad, mae’n amlwg bod lot o waith wedi’w roi mewn i gynhyrchu cloriau recordiau da i helpu gwerthiant y recordiau – mae llawer o’r recordiau hefo cloriau lliwgar hefo lluniau da. Rhyddhawyd rhai o’r senglau mewn clawr gweddol syml papur glas tywyll hefo logo y cwmni arnynt, er y cafodd nifer o hyd yn oed y recordiau sengl gloriau lliwgar. Yn aml roedd dipyn go lew o wybodaeth am yr artist ar y clawr hefyd (ar wahan i’r cloriau papur).

Ceir ambell i enghraifft o gloriau gwahanol wedi i rai o’r recordiau gael eu ail-ryddhau. Un enghraifft yw EP Hogia Bryngwran (CEP 411, 1968), lle ceir lun gwahanol o’r grwp a chynllun eitha gwahanol i’r clawr. Gan fod y nodiadau ar y cefn yn dangos enw dau o argraffwyr gwahanol, mae’n eithaf posibl bod y meistri o’r cloriau gan un o’r cwmniau ond yn gorfod mynd at gwmni gwahanol am ba bynnag reswm i argraffu mwy o gopiau.

Dwy fersiwn o’r un clawr.

Mae yn fy meddiant gopi o gatalog 44 tudalen gan y cwmni o 1970 (llun isod). Eitha proffesiynol yr olwg, gyda lluniau du a gwyn o gloriau recordiau y cyfnod. Yng nghefn y catalog, mae cyfeiriad bod Cambrian Recordings Ltd yn ddosbarthwyr i recordiau BBC Radio Enterprises ar y pryd.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

Create your website at WordPress.com
Cychwyn arni
%d bloggers like this: